Home » Mindset & Wel-zijn » Tietze en angst

Tietze en angst

Gepubliceerd op 27 juni 2021 om 09:00

Dag lieve mensies, na een lange periode schrijf ik weer eens een blog over Tietze. En dat doe ik niet zomaar. Aangezien ik na lange tijd weer een opleving heb van pijn, heeft deze blog voor mij ook een therapeutisch doel.

Naast de pijn en het ongemak die ik voel door Tietze in mijn lijf, brengt het ook ongemakken in mijn hoofd met zich mee. Ik merk in tijden van Tietze in ieder geval dat mijn energielevel daalt, mijn stressniveau stijgt en piekergedachten toenemen. Soms zo erg, dat het leidt tot een paniekaanval.

Zo donderdagavond in bed. Ik voel al dagen dat stress er uit moet, maar het lukt me maar niet om te ontspannen of het los te laten. Het liefst ga ik even lekker een potje janken. Maar helaas, het lukt niet. Tot de spanning zo hoog oploopt, dat ik met inslapen paniek voel opkomen. Ik moet heftig huilen en voel me draaierig worden. Gelukkig is Melvin er om me vast te houden, dat is fijn. Ik laat alles gaan, vecht niet tegen de paniek want ik weet dat dat averechts werkt. Pfoe, dat lucht eigenlijk best wel op. Het lukt me uiteindelijk om in slaap te vallen en ik word wonder boven wonder de volgende ochtend een soort van uitgerust wakker. Lichamelijk voel ik me nog steeds een wrak, geloof me. Maar ik voel meer ruimte in m’n hoofd en ik heb het gevoel de dag weer aan te kunnen.

Waarom angst en paniek ontstaat door Tietze, heb ik geen idee van. Maar dat het een ding is, weet ik wel. Van meerdere ‘lotgenoten’ (ik vind dat zo’n stom woord...) hoor ik terug dat zij hier, net als ik, ook last van hebben. Sowieso ben ik wat angstiger aangelegd en lijkt mijn stressniveau sneller te stijgen dan bij sommige anderen. We weten dat je lijf reageert op stress (de oorzaak van Tietze bij mij), maar werkt het ook andersom?

Onderzoeken

Ik besluit er in te duiken. Op internet lees ik onderzoeken waarin benoemd wordt dat het bedreigende en onvoorspelbare karakter van reuma kan leiden tot angst bij patiënten. Klinkt logisch. En laat ik nou sowieso al niet zo lekker gaan op onvoorspelbaarheid. Onvoorspelbaarheid betekent voor mij controle verliezen; en controle verliezen leidt tot angst. Opvlamming door Tietze = controle verliezen; tadaaa de cirkel is rond. Makes sense.

Daarnaast blijkt dat angst zorgt voor lichamelijke reacties (versnelde hartslag en ademhaling, spanning in het lijf, misselijkheid) en laat Tietze nou net bij mij dezelfde soort reacties geven (min de versnelde hartslag). Het kan dus zo zijn dat mijn brein bij Tietze de associatie legt met de emotie 'angst'; de emotie wordt getriggerd en mijn brein geeft de reactie tot piekeren, doemdenken en paniek (wat bij mij altijd gebeurd in tijden van het langdurige stress). Enerzijds heb je dus te maken met de lijflijke reactie van de Tietze, anderzijds met de cognitieve interpretatie van die reactie. Ook dat klinkt voor mij logisch; want het brein lijkt ingewikkeld, maar werkt eigenlijk heel simpel. Het maakt namelijk geen onderscheid in Tietze of echte angst, maar geeft een reactie op dat wat wordt waargenomen en al bekend is. 

Ook andersom wordt in de literatuur geredeneerd: doordat je je zorgen gaat maken over de toekomst, zorg je voor een cognitieve beoordeling van een situatie wat leidt tot een lijflijke reactie (versnelde hartslag en ademhaling, spanning in je lijf, misselijkheid, e.d.). Wanneer je je zorgen maakt over je toekomst (je welzijn en het verloop van de reuma/Tietze), ontstaat er een lijflijke reactie en dus gevoelens van angst. 

Ik lees ook in de onderzoeken dat het hebben van een chronische aandoening en het nooit meer helemaal gezond worden vaak moeilijk is om te accepteren. De ontdekking van ziek zijn en het ziek blijven gaat gepaard met veel onzekerheid en angst. De onvoorspelbaarheid en het bedreigende karakter dat de reuma/Tietze zoveel invloed heeft of gaat hebben op verschillende gebieden in je leven, blijkt met name te zorgen voor de angst. Vooral de pijn en het verminderd kunnen functioneren blijken bij te dragen aan een verhoogd gevoel van angst. Niet zo gek dus dat ik in tijden van opvlamming van pijn angst ervaar.

Sociale steun is een helpende factor in het verminderen van angst, stress en pijn. Uit onderzoeken blijkt dat patiënten met reuma die meer sociale steun ontvangen of een groter steunend netwerk hebben, het gevoel hebben beter te functioneren en zich psychisch ook beter te voelen dan patiënten die dit niet hebben. Als ik kijk naar mezelf, dan trek ik me in periodes van pijn meer terug en onttrek ik mezelf eigenlijk aan sociale steun. Ik maak niet altijd kenbaar aan mijn omgeving (behalve mijn partner en mijn ouders) dat ik last heb van Tietze. Toch als ik denk aan periodes waarin ik dit wel kenbaar maakte naar mijn omgeving (vrienden, werk), ik beter met de Tietze kon dealen omdat ik het gevoel had dat mensen rekening met mij hielden (al deden ze misschien niet eens meer of iets anders dan normaal). Ik voelde me gesteund, doordat iedereen begripvol reageerde en een beetje op mijn gezondheid lette. Dat voelt fijn en ik hoef mij ook niet beter voor te doen dan dat ik me voel. 

Mijn verhaal (deel uit mijn dagboek 27-06-2021)

De afgelopen week zit ik niet helemaal lekker in m'n vel. Ik voel me gespannen en kom na een werkdag gesloopt thuis. Het is druk de afgelopen weken, ook met het regelen van dingen voor de bruiloft in September. Ik merk dat ik me in m'n vrije tijd moeilijk kan ontspannen. De afgelopen weken leefde ik in een soort rush, waar ik vorige week wel een stap terug in heb proberen te nemen. Het grootste gedeelte van de tijd lukt dat, maar op sommige momenten niet. Ik zit in een cirkel van stress -> Tietze -> stress -> Tietze, etc. 

De nachten zijn een uitdaging, al heb ik vannacht prima geslapen, dat is fijn. Ik merk wel dat ik met stress in m'n buik wakker wordt, dat is niet fijn. Ik krijg stress van de gedachte dat "ik het niet aan kan de komende periode". Bang dat ik te veel last ga hebben van de Tietze tijdens onze bruiloft, mijn vrijgezellenfeest of die van mijn beste vriendin. Bang dat ik niet kan genieten van deze mooie momenten. Maar ik weet ook dat ik meer negatieve gedachten heb als ik last heb van Tietze. Ik ben dan geneigd om me terug te gaan trekken, raak snel overprikkeld. En tegelijkertijd zorgt dat er ook weer voor dat ik meer ga piekeren, me somber voel en meer stress ervaar. De kunst zit hem er in om zoveel mogelijk het normale leven op te pakken, maar met mate. Maar dat is nu precies wat ik zo lastig vindt, want als ik eenmaal rust neem, dan voel ik mij passief worden. En als ik een actieve houding aanneem, kan ik daar ook weer in doorslaan. Balans op zulke momenten vind ik echt moeilijk om te zoeken.

Ik merk in zulke periodes dat ik veel in m'n hoofd zit; misschien om het gevoel van pijn en ongemak in mijn lijf te vermijden? Ik ben ook een ster in doemdenken, wat alleen maar voor meer stress zorgt. Wat ik ook jammer vind/waar ik van baal, is dat ik op dagen dat ik vrij ben en zou kunnen ontspannen/m'n rust zou kunnen pakken, het me niet lukt om zo te ontspannen zoals ik eigenlijk zou willen. Maar nu ik dit zo schrijf, bedenk ik me dat ik daarmee de lat ook wel erg hoog leg voor mezelf. Ik verwacht van mezelf dat ik dan volledig zal ontspannen, terwijl ik ook weet dat dat met Tietze niet lukt. Dus dan komen we weer op dat stukje verwachtingsmanagement. Als ik elk moment waar ik kan ontspannen, hoe klein of groot de ontspanning ook is, zou kunnen omarmen, zou dat al helpend zijn.

Het balen van dingen is ook wel een terugkerend thema in mijn acceptatieproces van Tietze. In tijden waarin de lasten van Tietze afnemen, kan ik prima tegen mezelf zeggen: "Tietze hoort bij mij, dat zal altijd zo blijven". Daar vind ik mijn rust in, want ik kan er niets aan veranderen. Maar als ik in zo'n periode zit van opvlamming van de pijn, dan ben ik er zeker niet oké mee! Wie is er nou blij met pijn?! Ik ben dus zoekende naar een meer accepterende houding tov mezelf in periodes van pijn, waarin ik iets geruststellends kan zeggen tegen mezelf wat op dat moment ook echt geloofwaardig aanvoelt. Maarja, wat zou die gedachte kunnen zijn? Het gaat altijd weer over? Tsja, dat weet ik, maar daar heb ik nu echt niets aan. Misschien in de trant van een positieve affirmatie? Ik mag zijn wie ik ben? Nehhh... Ik omarm mijn gebreken en ben lief voor mijn hoofd & lijf? Dat lijkt er meer op. Ja, die voelt goed!

Gek genoeg pas ik in tijden van opvlamming bepaalde middelen die goed helpen niet goed toe. Alsof ik vergeten ben wat voor mij helpt. Gister had ik opeens een eureka moment, waarbij ik tegen Melvin zei: "ik ga de warmtelamp er weer bij pakken!". Duhhh.. Hoezo heb ik daar niet eerder aan gedacht? Maar gek genoeg komt het niet in me op. Misschien omdat ik best wel weer een tijdje zonder pijn geleefd heb. Het normale leven ging door en ik hoefde me de laatste maanden niet echt aan te passen. 

Voor mezelf even op een rijtje wat een mooie cocktail vormt op weg naar een pijn vrij leven:

  • Diclofenac icm 2 paracetamol (check)
  • Voltaren gel
  • Warmtegel (halve check, niet zo consequent)
  • Kruik (dikke check)
  • Acupunctuur (check, 3 afspraken zijn ingepland)
  • Ademhalingsoefeningen/mindfulness (halve check; 2 dagen gedaan en gister alweer overgeslagen... Vandaag weer beginnen!)
  • Een paar versnellingen lager leven ipv gehaast dingen doen; de tijd nemen voor dingen en niet in een overdrive gaan (lukt steeds beter)
  • Hulp vragen!!! (echt doen Sen)
  • Alles wat in m'n hoofd zit van me af schrijven (vandaag: check)
  • Naar m'n omgeving kenbaar maken dat ik last heb van Tietze (halve check, kan beter)
  • Bewegen maar met mate (check, niet als een debiel gaan fitnessen maar gewoon op 't gemakkie)
  • Niet alleen maar stil liggen (-> verstijven -> pijn). 

Nog even terugkomend op dat stukje balen. Waarom het me misschien nog wel extra tegen valt, is omdat het nu zomer is en ik niet verwacht had er in de zomer zo'n last van te hebben. Tegelijkertijd is het ruk weer, hangt er al een tijdje een drukkende lucht en we weten dat dat niet helpt (zie mijn blog over Tietze en het weer). Dat in combinatie met toch wel veel geregel voor de bruiloft en een drukke periode op werk voor de zomervakantie, is het ook wel weer logisch dat de Tietze opvlamt. Ipv me er tegen te keren, helpt dit schrijven me wel om het meer te omarmen, er met een positievere (daadkrachtige) mindset naar te kijken en beter voor mezelf te willen zorgen. Mijn gezondheid staat op nummer 1 en daarna komt de rest. Ik ervaar door het schrijven meer gevoel van controle en daardoor minder angst dat dingen fout gaan. Ik moet me nu eenmaal aanpassen, maar dat is niet altijd leuk en dat mag ik ook heel vervelend vinden. Wel vind ik het belangrijk dat ik hierin leiderschap neem ipv passief in de slachtofferrol zitten en verder niets doen om me beter te voelen. Ik weet wat ik kan doen om de pijn te verlichten, ik weet dat het weer over gaat. Ik weet niet wanneer, maar ik ga er alles aan doen om me weer beter te voelen. Kijk naar mogelijkheden ipv naar beperkingen, dat maakt het leven (met en zonder chronische aandoening) een stuk leuker 😘

Veel liefs,

     Sanne


« 

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.